Hoeveel mensen zitten in de herrie?
De overheid telt eens in de vijf jaar hoeveel woningen en bewoners binnen de geluidscontouren van Schiphol liggen. Hieronder staan die officiële cijfers naast wat onze eigen geluidskaart oplevert als je er dezelfde telling op loslaat. Het grootste verschil zit niet in het rekenwerk, maar in waar de lat ligt.
Waar je de lat legt
Hetzelfde gebied, dezelfde mensen; het enige dat verandert is vanaf welk niveau je meetelt. De officiële kaart begint bij 55 dB Lden. De Nederlandse "gelijkwaardigheidscriteria" voor Schiphol tellen ernstig gehinderden vanaf 48 dB, en de WHO adviseert onder 45 dB Lden (en 40 dB Lnight) te blijven omdat daarboven de gezondheidsschade begint. Tien dB lager is voor het oor de helft zo hard; in mensen is het een factor tien tot twintig.
's Nachts hetzelfde beeld: boven 50 dB Lnight officieel 3.000 mensen; binnen 40 dB Lnight telde het PBL 220.000, van wie 22.000 ernstig slaapverstoord; onze kaart telt boven 40 dB ….
Officieel is de geluidbelastingkaart Schiphol 2021 van IenW/RIVM (Europese richtlijn omgevingslawaai): een berekening over een heel jaar, doorgerekend met het verkeer van 2019 omdat 2021 een coronajaar was. Woningen uit de BAG, bewoners = 2,14 per woning, afgerond op honderdtallen. Alleen vanaf 55 dB Lden en 50 dB Lnight.
Onze telling legt het CBS-bevolkingsraster (vierkanten van 500 m, inwoners en woningen, 2024) over een contour en telt de vierkanten waarvan het midden erbinnen valt. Dat doen we twee keer: op de officiële contour, om te zien hoeveel die grove telling afwijkt van de officiële cijfers, en op onze eigen geluidskaart, een modelmatige schatting uit het werkelijke vliegverkeer van de laatste 30 dagen.
Onze kaart is geen jaargemiddelde en geen meting; lees onderaan waarom de getallen verschillen voordat je ze naast elkaar citeert.
Etmaal (Lden)
officiële kaart (verkeer 2019) onze kaart · rijen zijn cumulatief: minstens zoveel dB
Nacht (Lnight, 23–07 u)
officiële kaart (verkeer 2019) onze kaart
Geluidskaart laden…
Officiële cijfers per gemeente (bewoners, Lden)
Tabel 1 uit het rapport; 0 betekent minder dan 50 woningen. Lnight ≥ 50 dB: Haarlemmermeer 1.400, Zaanstad 900, Amstelveen 500, Aalsmeer 200 bewoners.
Waar de officiële kaart je laag houdt
- De drempel. Alles onder 55 dB Lden en 50 dB Lnight staat niet op de kaart en dus niet in de tabel: niet omdat het daar stil is, maar omdat de Europese richtlijn daar ophoudt. Van de 819.000 mensen die het PBL binnen 48 dB telt, komen er 62.800 in de officiële tabel voor: minder dan één op de twaalf. Het rekenwerk is niet de truc, de lat is de truc.
- Een foto uit 2019, geldig tot 2027. De kaart wordt eens in de vijf jaar gemaakt; deze is doorgerekend met het verkeer van 2019 en de volgende ronde komt in 2027. Wat er sindsdien veranderde (banen, routes, vloot, nieuwbouw in Haarlemmermeer en Amstelveen) zie je pas dan. Eerlijk is eerlijk: het aantal vluchten ligt nu iets lager dan in 2019 (bijna 497.000 toen, plafond 478.000 nu), dus het verkeer zelf maakt het beeld niet slechter.
- Een jaargemiddelde kent geen baan van dienst. Wie onder de Aalsmeerbaan of de Buitenveldertbaan woont heeft geen gemiddeld jaar: weken van ruim 60 dB en weken van bijna niets. Het jaargemiddelde smeert dat uit tot een getal dat niemand ooit hoort. Zet hierboven de knop op vandaag of 7 dagen en je ziet hoeveel mensen er déze week boven 55 dB zitten.
- Woningen keer 2,14. De officiële telling telt geen mensen maar woningen uit de BAG, keer een landelijk gemiddelde, afgerond op honderdtallen; "0" betekent minder dan 50 woningen. Het CBS telt de mensen zelf (2024).
Waar onze kaart zelf ernaast kan zitten
- Een maand tegenover een jaar. De officiële kaart middelt een heel jaar, dus alle windrichtingen en alle banen. Onze kaart is de laatste 30 dagen (of korter): wie deze weken onder de baan van dienst woont telt zwaar mee, wie er volgende maand onder woont nog niet. Ons getal boven 55 dB is daarom hoger dan een jaargemiddelde zou zijn; de trap hierboven blijft ook zonder ons overeind, met alleen de officiële en de PBL-cijfers.
- Model tegenover model. Beide zijn berekend, niet gemeten. Het officiële rekenvoorschrift (Doc.29) werkt met gecertificeerde bronniveaus per type en de officiële routes; ons model gebruikt de werkelijke ADS-B-posities, een eenvoudiger bronmodel en een weging voor hoe vaak het raak is (−3 tot +6 dB). Hoe ver ons model ernaast zit, checken we elke dag op de microfoons van NOMOS en Sensornet. Dat gaat over de pieken van losse passages; het jaargemiddelde in deze tabel telt ook mee hoe vaak en hoe lang, dus daar kan de afwijking groter zijn. En 5 dB is een hele klasse in deze tabel.
- Grof geteld. Een vierkant van 500 m ligt binnen of buiten de contour, met alle inwoners tegelijk; de officiële telling kijkt per woning. De middelste kolom laat zien hoeveel dat scheelt op precies dezelfde contour, en dat verschil zit ook in onze eigen kolom. Vierkanten met minder dan vijf inwoners publiceert het CBS niet.
Bronnen
- IenW, Geluidbelastingkaarten luchthaven Schiphol 2021 (juni 2022), tabel 1, 2, 4 en 5; contouren via de INSPIRE-dienst van RIVM, ook te zien in de Atlas Leefomgeving en als laag op onze kaart.
- CBS, Vierkantstatistieken 500 m 2024 via PDOK (CC-BY 4.0); onze selectie van vierkanten binnen 55 km van Schiphol staat op /bevolking500m.json.
- PBL/CLO, Geluidhinder Schiphol 2004–2018.
- Onze geluidskaart: /api/noise/contour, raster van ongeveer 500 × 500 m; de berekening op deze pagina gebeurt in je browser.