Waarom vliegen ze vandaag over míjn huis?
Schiphol heeft zes banen en gebruikt er meestal twee of drie tegelijk. Welke dat zijn, hangt vooral af van de wind, want vliegtuigen landen en starten het liefst tegen de wind in. Ook zicht, onderhoud, drukte en het tijdstip tellen mee. Draait de wind, dan zit binnen een uur een andere buurt in de herrie. In de zijbalk van de live kaart zie je welke banen nu in gebruik zijn. Dat halen we uit de vliegtuigen zelf.
Polderbaan (18R/36L)
De nieuwste baan, uit 2003, ligt ver ten noordwesten van de terminal. Hij is daar aangelegd zodat de routes meer over polder en minder over dorpen gaan. Bij zuidelijke wind komen de landingen er vanuit het noorden binnen, bij noordelijke wind vertrekken de starts er naar het noorden.
Geluid vooral in: Zwanenburg, Halfweg, Spaarndam, Velsen, Castricum, Uitgeest en bij landingen de lijn Alkmaar–Heiloo–Limmen.
Kaagbaan (06/24)
Samen met de Polderbaan de baan die Schiphol het liefst gebruikt. In Nederland waait het meestal uit het zuidwesten, en dan wordt hier veel gestart richting het zuidwesten. Landingen komen dan vanuit het noordoosten.
Geluid vooral in: Rijsenhout, Nieuw-Vennep, Kaag en omgeving, Leimuiden, Roelofarendsveen; bij landingen ook Amstelveen-Zuid en Uithoorn.
Aalsmeerbaan (18L/36R)
Gaat erbij als het druk is, meestal als tweede startbaan wanneer er naar het zuiden wordt gevlogen. Starts naar het zuiden draaien vaak met vol vermogen weg boven de Westeinderplassen.
Geluid vooral in: Aalsmeer, Kudelstaart, Uithoorn, De Kwakel, Amstelveen; bij noordelijk gebruik ook Amsterdam-Zuid.
Zwanenburgbaan (18C/36C)
De middelste van de drie noord-zuidbanen, vooral in gebruik als extra baan in de spits. Zwanenburg ligt precies in het verlengde van de noordkant en krijgt alles wat hier aan die kant landt of vertrekt pal over zich heen.
Geluid vooral in: Zwanenburg, Badhoevedorp, Lijnden, Amsterdam Nieuw-West.
Buitenveldertbaan (09/27)
De oost-westbaan. Schiphol pakt hem vooral bij harde westen- of oostenwind, en dan hoort half Amsterdam het. Landingen vanuit het oosten komen laag over de stad.
Geluid vooral in: Buitenveldert, Amstelveen-Noord, Amsterdam-Zuid en -Oost, Diemen, Muiden en bij starts ook Badhoevedorp.
Oostbaan (04/22)
De oudste en kortste baan. Er landen en vertrekken nu vooral zakenjets en kleine vliegtuigen, en hij dient als uitwijk als het nodig is.
Geluid vooral in: Amsterdam-Zuidoost, Ouderkerk aan de Amstel, Amstelveen-Oost.
Waarom vliegen ze zo ontzettend laag?
Omdat je in dit deel van Nederland bijna altijd onder het begin of het einde van een vlucht woont. Schiphol ligt midden in de Randstad. In de eerste 30 kilometer vanaf de banen, waar een toestel nog klimt of daalt, wonen miljoenen mensen. Rond een luchthaven in een leeg land gebeurt precies hetzelfde, alleen boven weilanden.
- Landen gaat langs een vaste helling. Het glijpad naar de baan loopt onder 3 graden. Op 10 km voor de baan zit een toestel dan op zo'n 500 meter, op 20 km op ruim 1.000 meter. Woon je onder een aanvliegroute, dan komt elke landing laag over, hoe nieuw of zuinig het toestel ook is.
- Overdag vliegen ze al vroeg laag en horizontaal. Om veel toestellen kort na elkaar op één baan te krijgen, laat de verkeersleiding ze vaak al ver van Schiphol zakken naar 600 tot 900 meter en zet ze dan met bochten achter elkaar. Daarom zie je boven Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland vliegtuigen minutenlang laag rechtdoor vliegen. 's Nachts is het rustiger en dalen ze in één lijn, zodat ze langer hoog blijven.
- Volle langeafstandstoestellen klimmen traag. Een 777 of 787 met brandstof voor tien uur komt maar langzaam omhoog, en volgens de procedure gaat het vermogen rond 300 meter al terug. De bochten die de vertrekroutes om de dorpen heen maken, worden daardoor op 600 tot 1.500 meter gevlogen. Als het warm is nog lager.
- Kleine vliegtuigen mogen laag. Les- en rondvluchten mogen buiten de bebouwde kom tot 150 meter zakken, boven een stad of dorp tot 300 meter. Wat 's zomers rondjes draait boven de kust of de plassen, komt meestal van Lelystad, Hilversum of Teuge en heeft met Schiphol niets te maken. Politie-, trauma- en offshorehelikopters mogen nog lager.
- Het luchtruim is klein en vol. Schiphol, Rotterdam, Eindhoven en de militaire oefengebieden liggen in Nederland dicht op elkaar. Het verkeer wordt daarom in lagen boven elkaar gezet, en voor Schiphol blijven vaak alleen de onderste over.
Op de live kaart zie je van elk toestel de hoogte. Op de plaatsenpagina's staat per plaats hoeveel vluchten er per dag onder de 1.500 meter overkomen.
Nachtregime. Tussen 23:00 en 06:00 gelden strengere regels. Er vliegt minder, Schiphol gebruikt dan bij voorkeur de Polderbaan en de Kaagbaan, en landende toestellen dalen in één glijvlucht, wat stiller is. Hoor je 's nachts toch veel, dan is er meestal onderhoud aan een van die banen of staat er harde wind uit een ongunstige hoek.
De officiële baaninformatie en verwachtingen staan bij BAS, waar je ook kunt klagen. Vind je dat er 's nachts helemaal niet gevlogen moet worden? Stichting S4R voert daarvoor de petitie Dag Nachtvluchten. Hoe wij het geluid op de kaart berekenen, lees je bij over & methode.